Osiedle mieszkaniowe wielorodzinne w zabudowie liniowej złożonej z powtarzalnych sekcji, budowane od roku 1938 w okresie III Rzeszy, z cechami charakterystycznymi dla tego okresu.
Kontynuacja założeń i form urbanistycznych wcześniej
zrealizowanej części osiedla wzdłuż ulicy Witkiewicza (Brunner Allee) budowanej
od końca lat 20. XX wieku (w okresie Republiki Weimarskiej).
Projektant: M.D.R.D.B.K.
Inwestor: GAGfAH (Gemeinnützige Aktien-Gesellschaft
für Angestellten-Heimstätten) firma istnieje do dziś pod
nazwą Vonovia, nazwa pojawiła się w roku 2015 po połączeniu GAGfAH z Deutsche
Annington; Vonovia jest obecnie największą niemiecką firmą zajmującą się nieruchomościami mieszkalnymi.
Data projektu: 21.02.1938 (okres III Rzeszy / lata1933-1945)
Urbanistyka
Kompozycja urbanistyczna jest kontynuacją idei
modernistycznych – zabudowa obrzeżna wzdłuż ulic, w układzie liniowym,
południkowym. Jak pisze badacz przedwojennej wielorodzinnej architektury mieszkaniowej Szczecina Krzysztof Bizio
„
Na podkreślenie zasługuje nieznaczne
wycofanie w środkowej części ciągu fragmentów linii zabudowy, które odróżniają
ten układ od realizowanych wcześniej form modernistycznych. Pozwala to na wyróżnienie
charakterystycznej cechy ówczesnych kompozycji urbanistycznej, polegającej na
tworzeniu lokalnych kompozycji symetrycznych i niewielkich placów, które można
uznać za dalekie reminiscencje klasycyzującej urbanistyki.”
 |
| schemat urbanistyczny / skan z Krzysztof Bizio, Od kamienicy... |
Typologia i konstrukcja
Pod względem typologicznym zespół zabudowy ul. Włodkowica
reprezentuje typ sekcyjnej zabudowy klatkowej w układzie liniowym. W okresie
III Rzeszy była to, podobnie jak w poprzedzającym go okresie Republiki
Weimarskiej, najbardziej popularna forma rozwiązań wielorodzinnej architektury
mieszkaniowej. Jest to kontynuacja rozwiązań umiarkowanego modernizmu z drugiej
połowy lat 20. XX wieku, kiedy to upowszechnił się model budynku sekcyjnego,
podpiwniczonego, z dwoma lub trzema kondygnacjami mieszkalnymi i wysokim dachem
przykrywającym nieużytkowy strych. Podłużny układ konstrukcyjny oparty na
ścianach zewnętrznych oraz podłużnej ścianie ulokowanej blisko środka
szerokości traktu. Ściany murowane z cegły, stropy drewniane belkowe w
obszarze pokoi oraz ceramiczne w obszarze łazienek i kuchni.
Architektura
Budynki przy ul. Włodkowica charakteryzują się powściągliwym
(a wręcz ascetycznym) językiem formalnym w postaci płaskiej tektoniki otynkowanych elewacji bez
loggii i balkonów. Jedynym akcentem architektonicznym w kompozycji elewacji
jest klatka schodowa – jej okna wyróżniają się innym rozmiarem. Pozostałe
okna, z wyjątkiem węższych okien
łazienek mają jednolite wymiary - kwadratowe okna pokoi i kuchni o wymiarach
150 x 150cm - i są rozmieszczone w regularnych odstępach.
Funkcja
W budynkach przy ul. Włodkowica występują dwa typy mieszkań składających się z trzech lub dwóch pokoi, kuchni i łazienki
obsługiwanych korytarzem z wejściem do mieszkania z lewego lub prawego dłuższego
boku klatki schodowej (mieszkania dwupokojowe) lub z krótszego boku klatki
schodowej (mieszkania trzypokojowe). Zawsze z jednego poziomu klatki schodowej są dostępne dwa mieszkania. Jaki pisze K. Bizio układy te są
kontynuacją „
poszukiwań optymalnych form
niewielkiego, dwupokojowego mieszkania sprzed 1933 r.”
 |
| rzut sekcji powtarzalnej / skan z Krzysztof Bizio, Od kamienicy... |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w kontekście osiedla pomiędzy ul. Stanisława Witkiewicza i Wita Stwosza, oprac. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
 |
| zabudowa ulicy Pawła Włodkowica w Szczecinie, fot. T. Sachanowicz |
Powyższe zdjęcia zabudowy ul. P. Włodkowica w Szczecinie pochodzą z roku 2013.
opracowanie:
Tomasz Sachanowicz Architekt
Bibliografia:
- Krzysztof Bizio, Od kamienicy czynszowej do spółdzielczego
osiedla mieszkaniowego. Ewolucja idei w szczecińskiej wielorodzinnej
architekturze mieszkaniowej od połowy XIX w. do II wojny światowej., Szczecin,
2016, Wydawnictwo Uczelniane Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego
w Szczecinie, ISBN 978-83-7663-209-4
